Сегізбаев Ораз Аманғалиұлы

Ораз Аманғалиұлы Сегізбаев - философия ғылымдарының докторы, профессор, әлемдік және қазақ философиясының тарихы саласындағы белгілі маман. Оның «Исследователь, мыслитель» еңбегінде Шоқан Уәлихановтың шығармашылығына философия тұрғысынан қарау ұсынылады, әйгілі ғалым мен зерттеушінің дүниетанымына талдау жасалады, оның өз заманының әлеуметтік және саяси тенденциялары туралы көзқарастары ерекшеленеді. Оның "История казахской философии и социально-политической мысли (От архаичных представлений древних до учений развитых форм XIX - первой половины XX века) атты оқулығында қазақ философиясы мен әлеуметтік-саяси ойының даму тарихының логикасы мен заңдылықтарына жүйелі талдау берілген. Қазақ философиялық және әлеуметтік-саяси ойының өзіндік ерекшеліктерін, ұлттық ерекшеліктерін және дәстүрлі идеяларын нақтылауға басты назар аударылады. Жұмыста жүйелік-құрылымдық талдаумен бірге зерттеудің тарихи-генетикалық әдісі сәтті қолданылды, бұл авторға қарастырылып отырған тақырыптың күрделі мәселелерін қол жетімді түрде көрсетуге мүмкіндік берді. Традиции свободомыслия и атеизма в духовной культуре казахского народа" атты келесі еңбегінде ұлттық рухани мәдениеттің озық дәстүрлері көпшіліктің коммунистік тәрбиесінде, коммунистік қоғамның халықаралық дәстүрлерін қалыптастыруда үлкен маңызға ие. Қазақ еңбекшілерінің ғылыми дүниетанымын қалыптастыру үшін олардың атеистік дәстүрлері үлкен рөл атқарды. Кітапта үлкен фольклорлық, әдеби және тарихи материалдарды талдау негізінде Қазақстанның халық бұқарасына бұрыннан тән діни немқұрайлылықты атеистік дәстүрге айналдыру процесі көрсетілген. "Устремленный к звездам" атты брошюрада социализм жағдайында адамның тұлға ретінде дамуының негізгі заңдылықтары мен тенденцияларына талдау жасалады, Кеңес өкіметі біздің еліміздің азаматтарына не бергені туралы айтылады. Құдайдың құлы емес, өз тағдырының иесі, өз бақытының ұстасы, тарихта бұрын — соңды болмаған коммунистік қоғамның жаратушысы, реликтерсіз, жан-жақты және үйлесімді дамыған, адамзаттың жарқын болашағына барлық ойлармен ұмтылып, осы болашаққа жақындау үшін бәрін жасайды-бұл біздің заманымыздың кеңестік адамы. 

(1929–2006) философия ғылымда- рының докторы, профессор. 1929 ж. Қызылорда қаласында дүниеге келді. 1951 ж. М.С. Киров атындағы ҚазМУ-дің тарих факультетін тәмамдайды. Аталмыш университетте 1956–1959 жж. аға оқытушы, 1959–1963 жж. философия кафедрасының доценті, 1968–1976 жж. философия және эконо- мика факультетінің деканы, 1977–1980 жж. философия тарихы кафедра- сының доценті, 1980–1982 жж. жаратылыстану факультеттеріндегі фило- софия кафедрасының профессоры, 1982–1986 жж. этика, эстетика және ғылыми атеизм кафедрасының меңгерушісі, 1986–1995 жж. әлеуметтік таным философиясы мен методологиясы кафедрасының меңгерушісі, профессоры және 1995 ж. Абай атындағы ҚазҰПУ-дің ғылым философиясы мен методологиясы кафедрасының профессоры қызметтерін атқарды. 4 ғы- лым докторлары мен 19 ғылым кандидаттарын дайындады. Ғалым өзінің шығармашылығында қазақ халқының философиялық ойын зерделеуге көптеген еңбектер жазды.

Негізгі еңбектері: «Традиции свободомыслия и атеизма в духовной культуре казахского народа» (1973), «Исследователь, мыслитель» (1974),

«Казахская философия XV – начала ХХ века» (1996) және т. б.